Hava yolu tümörü ameliyatı sol akciğerinin tamamını korudu

Daniel cerrahtan tümörü bir kez daha göstermesini istedi.

Tümör, sol akciğerine giden hava yolunun içinde, havanın üst ve alt loblara geçtiği çatala yakın bir yerdeydi. Tümör iki dalın da ağzına doğru uzanıyordu.

“O kısmı çıkarırsanız,” diye sordu, “ötesindeki akciğere ne olur?”

63 yaşındaki Daniel yürümeyi severdi. Emekli olduğundan beri bazen eski iş arkadaşlarıyla buluşuyor, mesafe elverişliyse erken çıkıp yürümeyi tercih ediyordu. Akciğerlerinin yaptığı işi pek düşünmemişti. Yürümek, merdiven çıkmak ve yol boyunca konuşmak gününün sıradan parçalarıydı.

Şimdi kanserin alınmasını istiyordu ama aynı zamanda ameliyat sonrası hayatın nasıl olabileceğini de anlamak istiyordu.

Kuru bir öksürük onu Shanghai Chest Hospital'a getirmişti. Göğüs BT'si, sol akciğere giren ana hava yolu olan sol ana bronşta bir lezyon gösterdi. Bronkoskopi doktorların lezyonu içeriden incelemesini sağladı. Tümörün üst ve alt lob bronşlarının girişlerini tuttuğunu görebildiler. Biyopsi skuamöz hücreli karsinomu doğruladı.

Daniel'in birkaç sorusu vardı: ameliyat edilebilir miydi, ne kadar kısa sürede ve ne kadarı alınmak zorundaydı? Doktorun karşısına oturduğunda önce başka bir soru geldi.

“Başka bir yerde buldunuz mu?”

PET/BT lenf düğümü tutulumu ya da uzak yayılım açısından bir bulgu göstermedi. Bu güven vericiydi. Zorluk tümörün konumundaydı.

Tümörün yerleştiği çatala sol sekonder karina denir. Tutulan bölümün çıkarılması, ana hava yolunu akciğere giden iki daldan kopuk bırakırdı. Akciğer dokusunu korumak için cerrahların bu birleşim yerini yeniden oluşturması gerekiyordu.

Kalp ve akciğer işlevleri değerlendirildikten sonra göğüs cerrahisi ekibi, sol sekonder karinanın robot yardımlı torakoskopik rezeksiyonu ve rekonstrüksiyonunu planladı.

Sırayı anlattılar. Önce hava yolunun tutulan kısmı çıkarılacaktı. Ardından üst ve alt lob bronşları birleştirilerek yeni bir çatal oluşturulacak ve bu çatal sol ana bronşa bağlanacaktı.

Daniel dikkatle dinledi. O güne kadar kanser ameliyatını çoğunlukla neyin kesilip çıkarılacağı üzerinden düşünmüştü. Şimdi doktorların cerrahi sınırların temiz olduğunu nasıl anlayacağını ve kalan hava yollarının nasıl birleştirilebileceğini sormaya başladı.

Akciğer dokusunu korumak, tümörün yeterince temiz çıkarılmasına bağlıydı. Ameliyat sırasında ekip hava yolunun kesilen kenarlarını kanser açısından inceleyecek ve ilgili lenf düğümlerini değerlendirecekti.

Ailesi tümörün bir an önce ele alınmasını istiyordu. O da istiyordu. Ama bir yandan da yürüyüş sırasında durup dinlenmesi gerekip gerekmeyeceğini, her dışarı çıktığında birinin ona eşlik etmesi gerekip gerekmeyeceğini ve kendi başına ne kadarını hâlâ halledebileceğini düşünüyordu.

Bu sorular tedaviyi ertelemesine yol açmadı. Ameliyata onay vermeden önce onu anlamak istiyordu.

“Robot” kelimesi daha çok soru getirdi. İlk anda ameliyatı kendisi yapan bir makine hayal etti. Cerrah, kontrolün bir doktorda kaldığını açıkladı. Sistem büyütülmüş, üç boyutlu bir görüntü ve göğsün sınırlı alanında hassas biçimde dönebilen araçlar sağlıyordu.

Bu, büyük damarların hava yoluna çok yakın olduğu akciğer kökü çevresinde önemliydi. Ekibin bu yapıları ayırması, tutulan hava yolunu çıkarması ve rekonstrüksiyon dikişlerini doğru yerleştirmesi gerekiyordu.

Ameliyat günü Daniel genel anestezi altındayken cerrahlar ilgili lenf düğümlerini çıkarıp sol ana bronşun uzak ucunu ve iki dalının başlangıçlarını serbestleştirdi. Tümörü içeren bölümü aldılar.

Hızlı patoloji incelemesinde rezeksiyon sınırlarında kanser ve incelenen lenf düğümlerinde metastaz bulunmadı.

Ardından cerrahlar üst ve alt lob bronşlarını birleştirerek yeni çatalı oluşturdu ve onu sol ana bronşa diktiler. Bağlantılar tamamlanınca hava kaçağı olup olmadığını kontrol ettiler ve birleşim yerlerini bronkoskopla inceledi.

Sol akciğerin iki lobu da korunmuştu.

Daniel uyandığında duymak istediği sonuç buydu. Ailesi ona tutulan hava yolunun çıkarıldığını ve kalan bölümlerin yeniden birleştirildiğini söyledi.

“İki parça da yerinde mi?”

Yerindeydi.

Hâlâ göğüs dreni vardı ve yeniden oluşturulan hava yolunun iyileşmek için zamana ihtiyacı vardı. Ne kadar uzağa yürüyebileceğini ya da egzersiz kapasitesinin ne ölçüde geri döneceğini bilmek için henüz çok erkendi.

Şimdilik bir sonraki adıma odaklandı: doktorların vizitte ne söylediğine, o gün kendini nasıl hissettiğine, eve gidebilmesi için nelerin olması gerektiğine. Bütün sonucu tek bir nefesten ya da tek bir hareketten değerlendirmemeye çalışıyordu.

Ameliyat sonrası dönemi sorunsuz geçti. Kesin patoloji, cerrahi sınırların temiz ve lenf düğümlerinin negatif olduğu skuamöz hücreli karsinomu doğruladı. Göğüs dreni çıkarıldı ve ameliyattan sonraki yedinci gün taburcu edildi.

Ailesi eşyalarını toplarken o, takip düzenlemelerini doğru anladığından emin olmak için taburculuk belgelerini bir kez daha gözden geçirdi. Hava yolunun iyileşmesi, akciğer işlevi ve nüks belirtileri ayrıca izlenmesi gereken konulardı.

Şimdilik ameliyatın neyi başardığını kesin olarak biliyordu: tümörlü hava yolu birleşimi çıkarılmış ve yeniden yapılmıştı, sol akciğerinin tamamı ise yerinde duruyordu.

Servis kapısında bir aile üyesi çantasını aldı. Daniel taşımalarına izin verdi. Eski iş arkadaşlarıyla buluşmaya yürüyerek gidip gidemeyeceğini ise toparlanırken öğrenecekti.